Rak nerek

Rak nerek to inaczej rak nerkowokomórkowy. Jest to nowotwór złośliwy, który wywodzi się z komórek nabłonkowych cewek nerkowych. Początkowo może nie dawać żadnych objawów, a po jakimś czasie bywają one nieswoiste, co znacznie opóźnia prawidłową diagnozę. W bardzo niewielu przypadkach objawy mogą sugerować wystąpienie raka, niezbędne do diagnozy są specjalistyczne badania nerek.

Czynniki ryzyka zachorowania na raka nerek

Rak nerkowokomórkowy pojawia się dwa razy częściej u mężczyzn niż u kobiet. Ryzyko jego pojawienia się wzrasta z wiekiem – średni wiek występowania nowotworu nerek to około 60 lat. Istnieje także złośliwy nowotwór nerki występujący tylko u dzieci – jest to tzw. nerczak złośliwy lub nephroblastoma. Może on być wrodzony lub pojawiać się w okresie niemowlęcym lub przedszkolnym. Ma związek z mutacjami konkretnych genów (WT1 i WT2) u dziecka. Wiąże się z niektórymi wrodzonymi wadami oraz chorobami nerek i układu moczowego.

Niektóre osoby są obarczone większym ryzykiem zachorowania ze względu na predyspozycje genetyczne i choroby, takie jak zespół von Hippla i Lindaua. Osoby palące papierosy są także bardziej narażone na zachorowanie na ten rodzaj raka, ale także na inne choroby nowotworowe (np. rak płuc). Długotrwały kontakt z substancjami rakotwórczymi, takimi jak kadm i azbest, oraz promieniowanie również zwiększają ryzyko zachorowania. Nowotwór nerek atakuje częściej osoby z nabytą torbielowatością nerek w przebiegu mocznicy i leczone za pomocą dializy. Ryzyko, że nerki zaatakuje nowotwór zwiększa się, szczególnie u kobiet, jeśli kobieta cierpi na otyłość i równocześnie na nadciśnienie, chociaż nie jest znana tego przyczyna.

Objawy raka nerek

Początkowo nie ma zwykle żadnych niepokojących objawów ze strony nerek. W bardzo rzadkich przypadkach pojawia się tzw. triada Virchowa, czyli trzy objawy sugerujące chorobę:

• krew w moczu (mocz może mieć kolor różowy, czarny lub czerwony),
• ból pleców w okolicy lędźwiowej (ból nie przechodzi przez długi czas),
• guz wyczuwany na plecach w okolicy lędźwiowej.

Objawy ogólne, towarzyszące przebiegowi choroby, to:

• częste gorączki,
• przychodzący i odchodzący ból w dole pleców,
• chudnięcie bez wyraźnej przyczyny,
• osłabienie.

W zaawansowanych przypadkach pojawiają się niecharakterystyczne objawy, które nie muszą oznaczać raka:

• obrzęki zlokalizowane w nogach,
• nadciśnienie,
• powiększenie węzłów chłonnych (w przypadku przerzutów),
• żylaki powrózka nasiennego.

Diagnoza i leczenie raka nerek

W badaniach u osób chorych na raka nerki stwierdza się niedokrwistość lub czerwienicę, hiperkalcemię, poniesiony poziom AIAT, AspAT, fotosfatazy alkalicznej, mocznika i kreatyniny. Najważniejsze w diagnostyce raka nerek są badania obrazowe, czyli USG jamy brzusznej, urografia, tomografia komputerowa, angiografia nerek, rezonans magnetyczny i scyntygrafia.

Najczęściej leczenie raka nerek obejmuje wycięcie guza, razem z całą nerką i nadnerczem oraz sąsiadującymi węzłami chłonnymi. Czasem usuwany jest tylko sam guz nerki. Leczenie obejmuje także chemioterapię i immunoterapię. Przeżywalność osób chorych na raka nerki znacząco spada, jeśli pojawią się przerzuty.