Przeszczep nerki

Przeszczep nerek to zabieg medyczny, który polega na przeszczepieniu nerki pobranej od żywego lub zmarłego dawcy osobie z przewlekłą niewydolnością nerek. Najlepsze rokowania występują w przypadku dawcy żywego, najlepiej pochodzącego z rodziny – wykonuje się wówczas tzw. przeszczep rodzinny. W przypadku przeszczepu nerki pobranej od dawcy niespokrewnionego lub zmarłego istnieje wyższe ryzyko odrzucenia nerki, dlatego konieczne jest podawanie leków immunosupresyjnych do końca życia. 

Przeszczepy nerek

Przeszczep nerki to zabieg medyczny, którego istotą jest wprowadzenie do ciała biorcy nerki pobranej od innej osoby. Może ona pochodzić od żywego lub martwego dawcy. Przeszczep nerki wykonuje się w przypadku przewlekłej niewydolności nerek, gdy konieczne jest wykonywanie dializ. Transplantacja nerki polega na przeprowadzeniu dwóch połączeń naczyniowych (tętniczego i żylnego) i umocowania części moczowodu do pęcherza moczowego. Jeśli zabieg jest wykonywany przy tzw. niezgodności tkankowej, pacjent, któremu przeszczepiono nerkę, musi do końca życia przyjmować leki immunosupresyjne. Zupełnie inaczej jest w przypadku przeszczepu, w którym występuje zgodność tkankowa. Wówczas ryzyko odrzucenia przeszczepu znacznie maleje, a ogólne rokowania są dużo lepsze.
Pacjent jest kwalifikowany do zabiegu przeszczepu nerek przez prowadzącego go lekarza po zdiagnozowaniu przez niego przewlekłej niewydolności nerek. Zazwyczaj powodują ją trzy schorzenia:

• cukrzyca typu II – jest to tzw. nefropatia cukrzycowa;
• kłębuszkowe zapalenie nerek;
• nadciśnienie tętnicze.

Zabieg przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym przy zwiotczeniu mięśni gładkich. Nacięcie przeprowadza się wzdłuż więzadła pachwinowego. Nerkę umieszcza się zazwyczaj po przeciwnej stronie jej pobrania. Poza tym w trakcie zabiegu dokonuje się także zespolenia moczowodu z pęcherzem. W przypadku osób z zaawansowaną cukrzycą typu I zabieg przeszczepienia nerki wykonuje się jednocześnie z zabiegiem przeszczepienia trzustki. Organy mogą być wówczas pobrane tylko od dawcy zmarłego.

Komplikacje po zabiegu przeszczepu nerki mogą dotyczyć:

• niedrożności tętnicy nerkowej;
• niedrożności żyły nerkowej;
• krwotoków;
• tętniaków;
• nadciśnienia;
• niedrożności moczowodu;
• nieszczelności moczowodu;
• krwiomoczu;
• torbieli limfatycznej;
• zakażeń;
• hiperglikemii;
• dolegliwości żołądkowo-jelitowych;
• nadczynności przytarczyc;
• nowotworów.

Dawca nerki

Zdecydowanie mniejsze ryzyko odrzucenia przeszczepu pojawia się, jeśli nerka pochodzi od żywego dawcy. Zazwyczaj taka nerka ma lepszy ogólny stan i jest przez krótszy czas „przetrzymywana” poza organizmem człowieka. Jest ona pobierana zazwyczaj od dawcy w wieku 18-55 lat. Potencjalny dawca musi mieć zdrowe nerki, wykonać szereg badań i zaszczepić się przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Ponadto ogólny stan zdrowia dawcy musi być dobry. Najlepsze wyniki operacji przeszczepienia nerki uzyskuje się, gdy nerka pochodzi od członka rodziny. Niestety, ze względu na niezgodność tkankową przeszczepy rodzinne wciąż stanowią tylko część wszystkich przeszczepów. Alternatywą dla nich są transplantacje od dawcy niespokrewnionego lub dawcy zmarłego. Optymalnym dawcą jest osoba, u której doszło do śmierci mózgu z innego powodu niż niedokrwienny lub krwotoczny udar mózgu.